نوشته‌ها

معرفی رشته دانشگاهی شنوایی‌سنجی

 

شنوایی‌سنجی یا Audiology  یکی از شاخه‌های علوم پزشکی است که به بررسی، ارزیابی و توانبخشی اختلالات شنوایی و تعادل می‌پردازد. متخصصان این رشته با استفاده از دانش تخصصی و ابزارهای پیشرفته، وضعیت شنوایی بیماران را سنجیده و در صورت وجود مشکل، اقدامات درمانی و توانبخشی لازم را پیشنهاد می‌کنند و به کسی که در این حوزه کار میکند ادیومتریست می گویند.

کارشناسی شنوایی سنجی

رشته شنوایی سنجی که زیر مجموعه پیراپزشکی است در دوره کارشناسی به صورت ۴ ساله درچند دانشگاه دولتی ارائه می‌شود. با توجه به اینکه رشته شنوایی سنجی فقط در دانشگاه‌های دولتی روزانه (و ظرفیت محدودی در پردیس) پذیرش دارد، میزان رقابت برای آن بالاست.  گذراندن طرح دوساله در رشته بینایی سنجی برخلاف رشته هایی نظیر پزشکی، دندانپزشکی، و … اجباری نیست و به صورت اختیاری و مازاد بر نیاز صورت می گیرد.

دروس و محتوای آموزشی

دانشجویان شنوایی‌سنجی در طول دوره تحصیل با مباحثی همچون:

  • آناتومی و فیزیولوژی گوش
  • روانشناسی شنوایی و گفتار
  • آسیب‌شناسی شنوایی و تعادل
  • الکترونیک و آکوستیک کاربردی
  • آزمون‌های شنوایی‌سنجی (ادیومتری) و توانبخشی
  • روش‌های تجویز و تنظیم سمعک
    آشنا می‌شوند.

کارشناسی ارشد شنوایی سنجی

فارغ اتحصیلان دوره کارشناسی برای ادامه تحصیل در رشته شنوایی سنجی می‌توانند در آزمون کارشناسی‌ارشد شرکت کنند. البته این رشته در مقطع کارشناسی‌ارشد فاقد گرایش است و  مدرک خود را تحت عنوان “شنوایی شناسی” دریافت میشود.
ظرفیت پذیرش این رشته هر سال بسیار محدود است و فقط چند دانشگاه مطرح دولتی آن را برگزار می‌کنند. بر اساس نظرات دانشجویان رشته شنوایی سنجی، همین امر باعث شده بازار کار شنوایی سنجی اشباع نشده و تقاضای بالایی دارد.

دکتری شنوایی سنجی

پذیرش دانشجوی PhD از طریق آزمون سراسری انجام می‌شود. طبق دفترچه ثبت‌نام آزمون دکتری وزارت بهداشت سال ۱۴۰۳، پذیرش در رشته شنوایی‌شناسی در دانشگاه‌هایی مانند دانشکده توانبخشی TUMS، دانشگاه علوم پزشکی تهران، شهید بهشتی و ایران انجام می‌شود و ظرفیت کل برای دوره روزانه حدود ۱۲ نفر و شهریه‌پرداز حدود ۳ نفر عنوان شده است

تعدادی از دانشگاه هایی که رشته شنوایی سنجی را ارائه میدهند:

برای اطلاع دقیق بهتر است آخرین دفترچه انتخاب رشته کنکور سراسری را از وب سایت سنجش دانلود نمایید اما در سالهای گذشته دانشگاه های زیر این رشته را ارائه کرده اند:

  • تهران
  • شهید بهشتی
  • اصفهان
  • جندی شاپور
  • همدان
  • اراک
  • زاهدان

اهداف رشته شنوایی سنجی

هدف اصلی رشته شنوایی‌سنجی، تربیت متخصصانی است که بتوانند:

  • غربالگری و تشخیص مشکلات شنوایی در سنین مختلف از نوزادی تا سالمندی را انجام دهند.
  • در زمینه تجویز و تنظیم سمعک و سایر وسایل کمک‌شنوایی فعالیت کنند.
  • توانبخشی بیماران دارای اختلالات شنوایی و تعادل را برعهده بگیرند.
  • آموزش‌های لازم به بیماران و خانواده‌ها برای بهبود کیفیت زندگی ارائه دهند.

بازار کار و فرصت‌های شغلی کارشناس شنوایی سنجی

فارغ‌التحصیلان رشته شنوایی‌سنجی می‌توانند در مراکز درمانی و توانبخشی، بیمارستان‌ها، کلینیک‌های خصوصی، مراکز بهداشت ، بهزیستی و همچنین مدارس استثنایی فعالیت داشته باشند. برخی از زمینه‌های کاری عبارتند از:

  • انجام آزمون‌های شنوایی‌سنجی و غربالگری نوزادان و دانش‌آموزان
  • همکاری در تیم‌های توانبخشی کودکان ناشنوا یا کم‌شنوا
  • تجویز و تنظیم انواع سمعک و وسایل کمک‌شنوایی
  • پژوهش و فعالیت‌های علمی در حوزه اختلالات شنوایی

اهمیت اجتماعی و جایگاه رشته

با توجه به افزایش آلودگی صوتی در جوامع امروزی و نیز رشد جمعیت سالمندان، نیاز به خدمات شنوایی‌سنجی بیش از پیش احساس می‌شود. این رشته نقشی کلیدی در ارتقای سلامت شنوایی جامعه و بهبود کیفیت زندگی افراد مبتلا به مشکلات شنوایی ایفا می‌کند.

در مورد رشته دانشگاهی علوم آزمایشگاهی بیشتر بدانیم

دانش هر چه بیشتر راجع به انواع رشته ها  به انتخاب رشته ی صحیح مطابق با اهداف و علاقه هر فرد کمک شایانی می کند. در همین راستا این بار با رشته ی دانشگاهی علوم آزمایشگاهی آشنا می شویم. به امید آنکه دانش آموزان تحت پوشش بنیاد خیریه سلطانی نسب با آگاهی کامل برای کنکور و دانشگاه آماده گردند.

اگر به رشته علوم آزمایشگاهی علاقمند هستید باید بدانید که این رشته در یکی از شاخه های علوم پزشکی بوده و در گروه رشته های پیراپزشکی قرار می گیرد. رشته علوم آزمایشگاهی در زمینه هایی چون تشخیص بیماری ، درمان و حفظ سلامت افراد به ایفای نقش می پردازد. بنابراین با توجه به نقش کمک کننده و بسیار حساسی که در سلامت جامعه و تشخیص پزشکان بر عهده دارد ، در عرصه پزشکی از اهمیت بالایی برخوردار است.

رشته علوم آزمایشگاهی برای چه کسانی مناسب است؟

رشته «علوم آزمایشگاهی» (Medical Laboratory) به طور عمده یک رشته عملی است که بیشتر جنبه تشخیصی دارد. بنابراین صبر و علاقه به کارهای عملی، حساس نبودن نسبت به کار و دیدن نمونه‌های بیماران از ویژگی‌های ضروری برای تحصیل در این رشته است. فارغ‌التحصیلان با توجه به سابقه کار و علاقه خود در بخش های مختلف آزمایشگاه فعالیت می‌کنند. به طور مثال فردی که در بخش خون‌گیری کار می‌کند باید از بیماران خصوصا کودکان و سالمندان، در زمان خون‌گیری مراقبت کند، بتواند نام کامل و کوتاه کلیه آزمایشات را بخواند، قبل از نمونه‌گیری شرایط بیمار را کنترل کند و مهارت کافی برای کم‌دردترین روش انجام خون‌گیری را بلد باشد.

 

نقش و وظایف کارشناس علوم آزمایشگاهی

افرادی که در رشته علوم آزمایشگاه فارغ التحصیل می شوند، با نمونه برداری از نمونه های بیولوژیکی مثل خون، بافت، ادرار و مدفوع، همچنین آماده کردن نمونه ها و آزمایش های مختلف هماتولوژی، میکروبیولوژی، بیوشیمی و غیره سروکار دارند و می‌توانند آزمایش های تخصصی ایمونولوژی و بقیه تست های تخصصی را نیز انجام دهند و می توانند در آزمایشگاه مسئول بخش های تخصصی مختلف هورمون شناسی، نمونه برداری، بیوشیمی و غیره بشوند.

 

  • افراد فارغ التحصیل باید بتوانند که نام کامل وکوتاه آزمایش ها و همچنین نسخه های پزشکان را بخوانند.
  • همین طور نمونه گیری و خون گرفتن را به صورت صحیح انجام دهند.
  • افراد فارغ التحصیل باید بتواند که آزمایش اورژانس را بشناسند و اطلاعات کافی را داشته باشند و بتوانند به مراقبت بیمار هنگامی نمونه‌گیری رسیدگی کنند.
  • همچنین باید در حین کار بهداشت را بصورت کامل باید رعایت کنند و اصول اخلاقی را نیز مدنظر داشته باشند.
  • شرایط هر آزمایش را به بیماران گوشزد کنند و زمان صحیح برای انجام آزمایش را به افراد یادآوری کنند.
  • بتوانند در مواقع ضروری سرعت عمل داشته باشند نتایج به دست آمده برای آزمایش بیماران را بتوانند بررسی را کنترل کنند.
  • نمودارها و نتایج را در قالب گزارش به پزشکان تحویل دهند.

کدام دروس دوره دبیرستان در رشته علوم آزمایشگاهی بیشتر کاربرد دارند؟

.توجه داشته باشید در کنکور سراسری مقطع کارشناسی هیچ درسی نباید کنار گذاشته شود،اما اهمیت زیست‌شناسی و شیمی به دلیل ضرایب بالا بیشتر است.

ادامه تحصیل در رشته علوم آزمایشگاهی

افرادی که در مقطع کارشناسی علوم آزمایشگاهی فارغ‌التحصیل می‌شوند برای ادامه تحصیل در کارشناسی ارشد می توانند در گرایش های شیمی بالینی، خون شناسی، انگل شناسی، میکروب شناسی و ویروس شناسی، قارچ شناسی، ژنتیک انسانی، بیوتکنولوژی، فیزیولوژی، ایمونولوژی شناسی، فیزیک پزشکی و سایر رشته های مربوطه مجوز ادامه تحصیل  را دارند. همچنین بعد از کارشناسی ارشد می توانند با شرکت در آزمون دکترا در مقطع دکترا نیز ادامه تحصیل دهند.

  مزایا و معایب رشته علوم آزمایشگاهی

از جمله مزایای این رشته می توان به اینکه شغلی به مراتب راحت تر نسبت به سایر رشته های پیراپزشکی اشاره کرد؛ زیرا این رشته از نظر کاربردی بودن و بازار کار یکی از رشته های بسیار موفق گروه پزشکی است. همچنین وضعیت شغلی خیلی خوب درصورت ادامه تحصیل تا دکتری دارد.

ارتباط کمتر با بیمار و مسئولیت مستقیم کمتر درباره جان بیمار در رشته علوم آزمایشگاهی وجود دارد. علاوه براین رشته علوم آزمایشگاهی دامنه ی تحقیقاتی به نسبت وسیع تری به نسبت بعضی رشته های پیراپزشکی دارد.

از معایب آن درآمد کمتر و وضعیت شغلی ضعیف تر نسبت رشته هایی همچون پرستاری در مقطع کارشناسی است. همچنین در صورت رعایت نکردن اصول ایمنی و بهداشتی خطر ابتلای کارشناسان این رشته به انواع میکروب ها و آلودگی ها وجود دارد.

 

بازار کار در ایران

رشته علوم آزمایشگاهی نیز مانند بیشتر رشته های گروه علوم پزشکی بازار کار مناسبی دارد و فردی که در این رشته تحصیل می کند می تواند به شاغل شدن در بیمارستانها آزمایشگاهها و مراکز درمانی امیدوار باشد. مراکزی که میتوانند مشغول به کار شوند:

  • آزمایشگاه‌های بالینی بیمارستان های دولتی و خصوصی
  • آزمایشگاه‌های مراکز بهداشتی درمانی
  • آزمایشگاه‌های تشخیص طبی خصوصی و غیر خصوصی
  • انستیتوها و مراکز تحقیقاتی و آموزشی
  • کارخانه‌های تولید وسایل و مواد آزمایشگاهی
  • شرکت های پخش فراورده‌های بیولوژیکی و آزمایشگاهی
  • پزشکی قانونی
  • سازمان انتقال خون

 

امکان تاسیس آزمایشگاه

افرادی که در مقطع دکتری علوم آزمایشگاهی فارغ التحصیل می‌شوند اجازه راه‌اندازی آزمایشگاه در گرایش تخصصی خودشان را دارند. بنابراین افرادی که قصد تاسیس آزمایشگاه دارند باید در یکی از رشته های پاتولوژی و علوم آزمایشگاهی مدرک دکتری حرفه‌ای را داشته باشند.

روز بزرگداشت رشته علوم آزمایشگاهی بالینی

روز ۳۰ فروردین از سال ۱۳۸۲ با گرامی‌داشت دانشمند ایرانی، سید اسماعیل جرجانی، بنیانگذار علم آزمایشگاه عنوان روز علوم آزمایشگاهیان تعیین شد.

منابع: سه گام، فرادرس، ایران مشاوره، ای مشاوره