معرفی رشته: مامایی

 معرفی شغل: مامایی

اگر علاقه مند به نوزادان و مشتاق کمک و راهنمایی به مادران باردار هستید، مامایی می تواند شغلی عالی برایتان باشد. مامایی یکی از زیرمجموعه‌های علوم پزشکی است که فعاليت هايي شامل آموزش بهداشت و ارائه خدمات بهداشتي و مامايي گسترده به جامعه زنان در سنين باروري، مشاوره و راهنمايي خانواده در مورد بهداشت ازدواج و بهداشت نسل، مسائل دوران بارداري و بعد از زايمان، انجام كليه مراقبت هاي دوران باداري، انجام زايمان و مراقبت هاي بعد از زايمان و مراقبت نوزاد در بيمارستان ها و منازل و يا مراكز زايماني ديگر، تشخيص زودرس بيماري هاي دوران بارداري و پي بردن به موارد غير طبيعي در مادر و جنين و نوزاد و شيرخوار، كمک گرفتن از پزشک در موارد لزوم و انجام فوريت هاي مامايي در صورت عدم دسترسي به پزشک در مواقع اورژانس، تشخيص بيماري هاي زنان و ارجاع به پزشک متخصص در صورت لزوم و پيشگيري از امراض زنان و تنظيم خانواده را در بر می گیرد.

‌در پی ضرورت شناخت دانش آموزان نسبت شغل و رشته های مختلف جهت انتخاب رشته صحیح با توجه به علاقه، توانمندی و نیاز جامعه و دیگر فاکتورها ، این مقاله جهت آشنایی دانش آموزان با شغل مامایی تهیه شده است.

بخش عمده ای از وظایف ماما مربوط به مادران باردار است. زايمان كه يك تجربه حساس و مهيج براي هر زنی بوده و با هيچ فرآيند ديگري قابل مقايسه نيست، در بعضي از خانم‌ها يك جريان طبيعي و آسان و در بعضي‌ها با مشكل انجام خواهد شد، اما در هر دو مورد نياز به مراقبت‌هاي خاصي است. ماما قبل از بارداري، در طول دوران بارداري، هنگام زايمان و پس از زايمان مراقبت های لازم را از مادران می کند. ماما به صورت مداوم وضعیت مادر و جنین را بررسی کرده و در صورت وجود مشکل، فرد را به متخصص زنان و زایمان ارجاع می دهد. در واقع هدف مامایی، حفظ سلامت مادران و نوزادان است.

ماما باید مهارتهای ارتباطی خوب، اعتماد به نفس و آرامش (در شرایط پر استرس) داشته و بتواند اعتماد بیماران را جلب کند. ماما باید با بیمار به خوبی ارتباط نزدیک برقرار کرده و در شرایط سخت مانند زایمان به او آرامش دهد.
ماما معمولا به صورت تمام وقت کار می کند که شامل شیفت شب و روزهای تعطیل هم می باشد. برخی نیز به صورت پاره وقت مشغول به فعالیت هستند. محل کار ماما می تواند بیمارستان، درمانگاه و یا مطب شخصی باشد.

وظایف ماما

بخش عمده ای از وظایف ماما به زنان باردار مربوط می شود. با توجه به این قبل از تولد،کار ماما معمولا شامل موارد زیر است:

• توصیه به زنان باردار برای موضوعاتی چون تغذیه سالم
• توضیح در مواردی چون به دنیا آوردن بچه در بیمارستان ، تولد طبیعی یا انواع تسکین درد
• برگزاری کلاسهای آموزشی درمورد بارداری و پدر و مادر شدن
• بررسی سلامت مادر و کودک در طول بارداری

 در هنگام زایمان وظایف ماما عبارتند از :

• بررسی چگونگی پیشرفت کار
• کنترل کودک در طول مراحل زایمان
• تسکین درد و توصیه هایی در مورد روشهای مدیریت درد
• انجام عمل زایمان (طبیعی)
• تماس با دکتر متخصص در هنگام روبرو شدن با هر مشکل

وقتی کودک به دنیا می آید، کار ماما می تواند شامل ارائه توصیه های لازم به خانواده در مورد تغذیه، حمام کردن و مراقبت از کودک باشد.

ماما به غیر از مسایل مربوط به زنان باردار وظایف دیگری نیز دارد که برخی از آنها عبارتند از :

• انجام معاینات لازم از زنان و تشخیص موارد غیر طبیعی و بیماری های زنانه و در صورت لزوم ارجاع آنها به پزشک متخصص
• راهنمایی و مشاوره بهداشتی زنان و دختران
• راهنمایی زنان در امر تنظیم خانواده

در واحد بهداشت مادر و کودک تعیین وضعیت رشد و تکامل کودک شامل رشد فیزیکی و تکامل‌های اجتماعی ، رفتاری و گفتاری از ۵ روزگی تا ۶ سالگی و واکسیناسیون کودک بر عهده ماما است.

مهارت و دانش مور نیاز ماما

• عشق و علاقه زیاد به کار خود
• روابط عمومی خوب
• داشتن اعتماد به نفس
• صبر و حوصله
• تصمیم گیری سریع و درست در شرایط بحرانی
• مهارتهای کار تیمی قوی و ابتکارعمل در کار کردن به تنهایی
• آرامش در شرایط پراسترس
• استقامت فیزیکی و ذهنی
• توان استفاده از دستگاه های پزشکی مربوط به کار خود

دوره دو ساله طرح مامایی

فارغ التحصیلان رشته مامایی طرح دو ساله را میگدرانند که برای افرادی که در مناطق محروم کار میکنند مدت زمان میتواند کوتاه تر باشد.به ماما در این دوران حقوق کمی پرداخت میگردد. گذراندن طرح بر خلاف بعضی از رشته ها اجباری نیست و میتوان با پرداخت مبلغی از حضور در طرح دو ساله انصراف داد اما واقعیت این است که در عمل برای استخدام رسمی و یا کار در مراکز معتبر سابقه طرح الزامی و راه گشا است  .

تحصیلات تکمیلی رشته مامایی

هدف از ایجاد مقطع ارشد مامایی تربیت مامای متعهد و متخصص است، که بتواند بر مبنای علوم و فنون علمی مامایی و بهداشت مادر و کودک موجود، دست یافته و قادر به ارائه ی خدمات مطلوب مامایی بوده و به تعلیم و تربیت افراد در این رشته نیز بپردازد. کارشناسی ارشد مامائی ناپیوسته  و دکتری برای تحصیلات تکمیلی فارغ التحصیلان مامایی وجود دارد. طول دوره کارشناسی ارشد حداقل ۲ سال و حداکثر ۳ سال است.

گرایش های کارشناسی ارشد مامایی

گرایش های کارشناسی ارشد مامایی، شامل ۶ گرایش به شرح زیر می باشد:
1. کارشناسی ارشد مامایی گرایش باروری
2. کارشناسی ارشد مامایی گرایش مامایی جامعه نگر
3. کارشناسی ارشد مامایی گرایش مدیریت مامایی
4. کارشناسی ارشد مامایی گرایش مشاوره در مامایی
5. کارشناسی ارشد مامایی گرایش آموزش مامایی
6. کارشناسی ارشد مامایی گرایش مامایی قانونی

دکتری تخصصی

پس از اتمام تحصیلات در مقطع کارشناسی ارشد، می‌توان به مقطع دکتری راه یافت. دو رشته دکترای تخصصی مامایی و بهداشت باروری در مقطع PhD وجود دارد . فارغ التحصیلان دوره دکتری تخصصی می توانند در دوره پسا دکتری نیز ادامه تحصیل دهند

بازارکار و درآمد ماما و آینده شغلی آن در ایران

در جدیدترین پژوهش صورت گرفته توسط تعدادی از متخصصان شغلی کشور، رشته مامایی از درامد خوبی در کشور برخوردار است. البته توجه داشته باشید که میزان درآمدها به میزان سابقه کاری، تجربه و تخصص افراد، نوع محل کار و … بستگی دارد.
ماما می تواند در مراکز بهداشتی و طرح پزشک خانواده همچنین در بیمارستان ها و زایشگاه و درمانگاه ها به عنوان کارشناس بهداشت خانواده می تواند استخدام شود. همچنین فارغ‌التحصیلان مقطع کارشناسی ارشد می توانند تحت عنوان سرپرست و مدیر بخش های درمانی ، سوپروایزر آموزشی در بیمارستان ها و ستادهای بهداشتی درمانی فعالیت کنند. ماما طبق قوانین حاضر در صورت داشتن مدرک کارشناسی می‌تواند مطلب دایر کرده و در آن به ارائه خدمات بهداشتی و درمانی بپردازد.
دانش آموختگان تحصیلات تکمیلی می توانند به عنوان عضو هیات علمی و پژوهشگر در دانشگاه ها و موسسات پژوهشی و فناوری به تدریس و تولید محتوای علمی مشغول شوند.